Marek

Moderator: ewaduch

ewaduch
Posty: 1974
Rejestracja: czwartek 19 mar 2009, 12:18
Lokalizacja: Toruń / Białystok

Marek

Post autor: ewaduch » piątek 18 kwie 2014, 06:19

MAREK

Imię męskie o genezie łacińskiej; pochodzi od imienia rzymskiego boga wojny Marsa (łac. Mars, D. Martis). Jego imieniem nazwano pierwszy wiosenny miesiąc roku (Mensis Martius). Marek (łac. Marcus) znaczyło pierwotnie «należący do Marsa, związany z Marsem».

Było to jedno z najstarszych imion rzymskich. Nosili je m.in.: pisarz i uczony Marcus Terentius Varro (Warron, 116–27 p.n.e.), retor Marcus Tulius Cicero (106–43 p.n.e.), wodzowie rzymscy Marek Antoniusz (Marcus Antonius, ok. 83–30 p.n.e.) i Marek Agrypa (Marek Agryppa, Marcus Vipsanius Agrippa, ok. 63–12 p.n.e.) oraz jeden z najznakomitszych cesarzy rzymskich Marek Aureliusz (121–180), autor Rozmyślań.

W świecie chrześcijańskim imię to nosił św. Marek Ewangelista (I w.), który prawdopodobnie jest Janem Markiem z Dziejów Apostolskich (Dz 12, 12–25; 15, 37), uznaje się go za patrona pisarzy, notariuszy, murarzy, koszykarzy, szklarzy, a także patrona Wenecji, gdzie znajdują się m.in. plac św. Marka i bazylika św. Marka wzniesiona na początku IX w. jako relikwiarz dla szczątków świętego. Oratorium Pasja wg św. Marka (1731) skomponował Jan Sebastian Bach.

W Polsce imię jest poświadczone od XIII w. w formach Marek (1228) i Marko (1265), a także w formach zdrobniałych, np.: Markusz (1388), Markosz (1396), Markiel (1398), Markuszek (1461).

W Polsce średniowiecznej znana była też forma żeńska Marka, zanotowana już w roku 1263, mogła ona jednak pochodzić również od imion żeńskich rozpoczynających się od Mar- (np. Marta, Maryja). W przeszłości w Polsce imię Marek nie należało do często spotykanych, lecz dziś jest bardzo popularne. Nosi je 444 tys. Polaków i choć szczyt popularności imienia minął w latach siedemdziesiątych XX w., ciągle jest często nadawane (np. 1055 razy w roku 2000).

Imię to nosił sławny podróżnik wenecki i kupiec Marco Polo (1254–1324). W czasach nowożytnych imię to otrzymali m.in.: pisarz amerykański Mark Twain (właśc. Samuel Langhorne Clemens, 1835–1910), francuski malarz i grafik Marc Chagall (1887–1985), włoski reżyser filmowy Marco Ferreri (1928–97), pływak amerykański Mark Spitz (ur. 1950), narciarz luksemburski Marc Girardelli (ur. 1963) i piłkarz holenderski Marco van Basten (Marcel van Basten, ur. 1964).

W gronie znanych Marków żyjących w Polsce są: malarz i grafik Marek Żuławski (1908–85), ostatni dowódca powstania w getcie warszawskim Marek Edelman (1922–2009), pisarze Marek Hłasko (1934–69) i Marek Nowakowski (ur. 1935), reżyser filmowy Marek Piwowski (ur. 1935), aktor Marek Walczewski (1937–2009), psycholog terapeuta Marek Kotański (1942–2002), piosenkarz i kompozytor Marek Grechuta (1945–2006) oraz aktor Marek Kondrat (ur. 1950).

Z literatury pięknej znani są tytułowi bohaterowie utworów Ksiądz Marek (1843) Juliusza Słowackiego i Pokolenie Marka Świdy (1925) Andrzeja Struga.

Znamy sporo nazwisk pochodzących od imienia Marek, np. Marczak, Markiewicz, Markowski.

Odmiana: lp DB. Marka, C. Markowi, N. Markiem, Ms. Marku, lm M. Markowie, DB. Marków

Formy pochodne: Mareczek, Maruś

Odpowiedniki: ang. Mark, Marcus, białor. Marka, Mark, czes. Marek, franc. Marc, hiszp. Marco, Marcos, lit. Morkus, Markas, łac. Marcus, niem. Markus, Marc, Mark, Marko, ros. Mark, słow. Marek, Markus, Maroš, ukr. Marko, wł. Marco

Imieniny: 24 II, 24 III, 25 IV, 18 VI, 28 IX, 7 X, 22 XI

ODPOWIEDZ