Wanda

Moderator: ewaduch

ewaduch
Posty: 2024
Rejestracja: czwartek 19 mar 2009, 12:18
Lokalizacja: Toruń / Białystok

Wanda

Post autor: ewaduch » piątek 25 kwie 2014, 05:01

WANDA

Imię żeńskie wymyślone prawdopodobnie przez średniowiecznego kronikarza Wincentego Kadłubka; w Kronice polskiej przedstawił on podanie o ślicznej Wandzie, która objęła rządy w państwie po śmierci swego ojca Grakcha (Kraka), władcy Gracchovii (Krakowa). Pod miastem jednak pojawił się pewien niemiecki tyran, by objąć tron po Grakchu, ale jego wojsko, porażone urodą Wandy, odstąpiło od walki, on sam zaś popełnił samobójstwo. Motyw ten pojawia się w późniejszych kronikach polskich: w Kronice wielkopolskiej (ok. 1295) Wanda rzuca się do Wisły bogom w ofierze, Jan Długosz (XIV w.) zaś dodaje, jakoby jej czyn był spowodowany wrogością do Niemców. On też twierdzi, że Wanda była siostrą Libuszy – legendarnej władczyni Czech, założycielki Pragi oraz dynastii Przemyślidów. Podłożem motywu pięknej Wandy może być jakaś dawna legenda, być może mająca związek z rzeczywistą postacią.

Etymologia imienia nie została jednoznacznie wyjaśniona. Może ono pochodzić od słowa węda «wędka», które w dawnej polszczyźnie było wymawiane jako wąda (z a nosowym, jako [wanda]), w Kronice wielkopolskiej pojawia się naiwne objaśnienie, że uroda Wandy łowiła rycerzy. Imię może też pochodzić od słowa litewskiego vanduo «woda, fala», mogło też powstać jako skrócenie germańskich imion złożonych typu Wendelburg, Wendelgard. Wywodzi się je też od nazwy plemiennej Wandale; co prawda według Kadłubka miało być odwrotnie – rzeka, w której utonęła piękna władczyni, otrzymała nazwę Wandal od jej imienia.

Imię to pojawia się u nas w XIII–XV w. w formach Wanda i Węda. Od XVII w. zyskuje popularność, najpierw w literaturze: francuskiej, niemieckiej i polskiej. Dziś jest dość częste, nosi je około 187,5 tys. kobiet, szczególną popularnością cieszyło się w latach czterdziestych i pięćdziesiątych XX w.

Imię to otrzymały m.in.: aktorka Wanda Siemaszkowa (1867–1947), klawesynistka i pianistka Wanda Landowska (1877–1959), śpiewaczka Wanda Wermińska (1900–88), reżyser Wanda Jakubowska (1907–98), pisarka Wanda Żółkiewska (1912–89), pisarka i działaczka komunistyczna Wanda Wasilewska (1905–64), pisarka dla dzieci Wanda Chotomska (ur. 1929), skrzypaczka Wanda Wiłkomirska (ur. 1929), wokalistka jazzowa i piosenkarka Wanda Warska (ur. 1932) oraz alpinistka Wanda Rutkiewicz (1943–92).

Wanda stała się tytułową bohaterką wielu dzieł, m.in. oper Karola Kurpińskiego (1826) i Antonina Dvořáka (1876), misterium Wanda (1851) Cypriana Kamila Norwida, obrazów Aleksandra Lessera i Antoniego Piotrowskiego.

Odmiana: lp D. Wandy, CMs. Wandzie, B. Wandę, N. Wandą, W. Wando, lm MB. Wandy, D. Wand

Formy pochodne: Wandeczka, Wandzia

Odpowiedniki: ang. Wanda, białor. Wanda, czes. Vanda, franc. Wanda, Vanda, hiszp. Vanda, lit. Vanda, łac. Wanda, Vanda, niem. Wanda, ros. Vanda, słow. Vanda, ukr. Vanda, wł. Vanda

Imieniny: 23 VI

ODPOWIEDZ