Zofia

Moderator: ewaduch

ewaduch
Posty: 2002
Rejestracja: czwartek 19 mar 2009, 12:18
Lokalizacja: Toruń / Białystok

Zofia

Post autor: ewaduch » poniedziałek 28 kwie 2014, 06:08

ZOFIA

Imię żeńskie pochodzenia greckiego, powstało z greckiego wyrazu pospolitego sófia «mądrość».

Notowane u nas od roku 1136 w postaci Zofija. Do języków nowożytnych przyszło za pośrednictwem łaciny, w której miało formę Sophia, do polskiego zaś najprawdopodobniej bezpośrednio z niemieckiego.

Współcześnie jest to piąte z najpopularniejszych w Polsce imion żeńskich, nosi je około 601,5 tys. kobiet. W XX w., aż do końca lat pięćdziesiątych, nadawano je około 10 tys. razy rocznie, jednak w ostatnim czterdziestoleciu tego wieku szybko traciło popularność.

W hagiografiach wymienia się męczennicę św. Zofię (III w.), której kult jest bardzo rozpowszechniony w Kościele wschodnim. Według legend średniowiecznych poniosła wraz z trzema córkami śmierć za wiarę w czasie prześladowań chrześcijan za cesarzy Dioklecjana i Maksymiana (284–305). Jej córki nosiły łacińskie imiona Fides, Spes i Caritas, które mają odpowiedniki w wielu językach, np. w angielskim: Faith, Hope, Charity, w rosyjskim: Wiera, Nadieżda, Liubow, a w polskim: Wiara, Nadzieja, Miłość.

Zofia (Zoe) Paleolog (zm. 1503) była bratanicą ostatniego cesarza bizantyjskiego Konstantyna XI Paleologa, dlatego jej mąż, książę moskiewski Iwan III uznawał siebie za spadkobiercę cesarzy bizantyjskich.

Było to imię regentki rosyjskiej Zofii Aleksiejewny (1657–1704), a współcześnie najbardziej znaną osoba o tym imieniu jest zapewne aktorka włoska Sofia Loren (ur. 1934).

W Polsce imię to nosiła m.in. królowa Zofia (zwana Sonką, ok. 1405–61) – czwarta żona Władysława Jagiełły, matka królów Polski Władysława III Warneńczyka i Kazimierza IV Jagiellończyka.

Imię Zofia swoim córkom nadali Kazimierz IV Jagiellończyk i Elżbieta Habsburżanka (1464–1512, była to ich druga córka, wydana za margrabiego brandenburskiego Fryderyka), a także Zygmunt I Stary i Bona – swej czwartej córce (1522–75), która była żoną księcia brunszwickiego Henryka II.

W naszych czasach mają tak na imię: pisarki Zofia Urbanowska (1849–1939), Zofia Nałkowska (1884–1954), Zofia Kossak-Szczucka-Szatkowska (1890–1968) i Zofia Starowieyska-Morstinowa (1891–1966), aktorki Zofia Małynicz (1905–88), Zofia Mrozowska (1922–83) i Zofia Kucówna (ur. 1933), muzykolog Zofia Lissa (1908–80), pisarka i tłumaczka Zofia Chądzyńska (1912–2003), lekarka i działaczka polityczna Zofia Kuratowska (1931–99).

Z postaci literackich najbardziej znana jest Zosia – bohaterka Mickiewiczowskiego Pana Tadeusza (1834).

O trwającej od dawna popularności imienia świadczą też liczne powiedzenia i przysłowia, w których ono występuje, np. Każda Zosia dobra gosposia. Święta Zofija (15 maja) kłosy rozwija.

Odmiana: lp DCMs. Zofii, B. Zofię, N. Zofią, W. Zofio, lm MB. Zofie, D. Zofii

Formy pochodne: Zosia, Zosieńka, Zośka, Zocha

Odpowiedniki: ang. Sophie, Sophia, Sophy, białor. Sofija, czes. Žofie, Sofie, Soña, franc. Sophie, hiszp. Sofia, lit. Sofija, Zofija, Zopija, Zosė, łac. Sophia, niem. Sophia, Sophie, Sofie, Soffie, ros. Sofia, Sofija, słow. Žofia, Sofia, Soňa, ukr. Sophie, wł. Sofia, Sophia

Imieniny: 15 V, 30 IX

ODPOWIEDZ