Zbigniew

Moderator: ewaduch

ewaduch
Posty: 1981
Rejestracja: czwartek 19 mar 2009, 12:18
Lokalizacja: Toruń / Białystok

Zbigniew

Post autor: ewaduch » poniedziałek 28 kwie 2014, 05:52

ZBIGNIEW

Słowiańskie imię męskie złożone z członów Zby- «zbyć, pozbyć» oraz -gniew «gniew». W związku z tym sens pierwotny imienia objaśnia się jako «ten, który wyzbył się gniewu».

Znane co najmniej od od XI w. (pierwsze poświadczenie z 1097 r. jako Zbygniew). Od średniowiecza znane są też formy pochodne Zbyszko (1320–21) i Zbyszek (1439), pokazują one, że pierwotną postacią tego imienia było Zbygniew. Dziś używana forma Zbigniew powstała w XVI w. w wyniku błędnego odczytania zapisów w średniowiecznych doku-mentach, w których mieszano znaki y oraz i. Imię to aż do XX w. nie było szczególnie popularne, w XVIII w. stało się bardzo rzadkie, powróciło zaś w XIX w. wraz z modą na imiona słowiańskie.

Do jego spopularyzowania przyczynił się zapewne Henryk Sienkiewicz, który nadał je bohaterowi Krzyżaków. W XX w. należy do najczęściej spotykanych imion. Współcześnie nadano je około 396 tys. razy, okres jego szczególnej popularności to lata pięćdziesiątych (ok. 136,5 tys. nadań) i sześćdziesiątych (ok. 91,5 tys. nadań).

Imię to nosił książę Zbigniew (1070/73–1114) z dynastii Piastów, syn Władysława Hermana, który został uwięziony i oślepiony przez swego przyrodniego brata Bolesława III Krzywoustego. Inni znani Zbigniewowie to m.in.: marszałek koronny, jeden z głównych dowódców w bitwie pod Grunwaldem Zbigniew z Brzezia (znany też jako Zbigniew Lanckoroński, zm. 1425), sekretarz Władysława Jagiełły kardynał Zbigniew Oleśnicki (Zbigniew z Oleśnicy, 1389–1455), miecznik koronny, doradca Kazimierza IV Jagiellończyka Zbigniew z Tęczyna (ok. 1450–98), poeta Zbigniew Morsztyn (ok. 1628–89), malarz, rzeźbiarz i scenograf Zbigniew Pronaszko (1885–1958), pisarz Zbigniew Uniłowski (1909–37), poeta Zbigniew Herbert (1924–98), aktor Zbigniew Cybulski (1927–67), pisarz Zbigniew Nienacki (właśc. Zbigniew Nowicki, 1929–94), bokser Zbigniew Pietrzykowski (ur. 1934), aktor Zbigniew Zapasiewicz (1934–2009), muzyk jazzowy Zbigniew Namysłowski (ur. 1939), muzyk rockowy Zbigniew Hołdys (ur. 1951), piosenkarz Zbigniew Wodecki (ur. 1950), piłkarz Zbigniew Boniek (ur. 1956), aktor Zbigniew Zamachowski (ur. 1961).

W gronie bohaterów literackich należy wymienić przede wszystkim Zbyszka z Bogdańca, bohatera Sienkiewiczowskich Krzyżaków (1900), Zbigniewa z Mazepy (1840) Juliusza Słowackiego oraz Zbyszka z dramatu Moralność pani Dulskiej (1906) Gabrieli Zapolskiej. Zbigniew to także jedna z głównych postaci Strasznego Dworu (1865), opery Stanisława Moniuszki.

Odmiana: lp DB. Zbigniewa, C. Zbigniewowi, N. Zbigniewem, WMs. Zbigniewie, lm M. Zbigniewowie, DB. Zbigniewów

Formy pochodne: Zbyszek, Zbysio, Zbysiu, Zbyszko, Zbynio, Zbych, Zbycho, Zbychu, Zbig

Odpowiedniki: ang. brak, białor. Zbignèŭ, czes. Zbyhněv, Zbyněk, Zbyšek, franc. brak, hiszp. brak, lit. Zbignevas, łac. Sbygneus, Sbigneus, niem. brak, ros. brak, słow. Zbignev, ukr. brak, wł. brak

Imieniny: 17 III

ODPOWIEDZ