Wojciech

Moderator: ewaduch

ewaduch
Posty: 2002
Rejestracja: czwartek 19 mar 2009, 12:18
Lokalizacja: Toruń / Białystok

Wojciech

Post autor: ewaduch » niedziela 27 kwie 2014, 09:12

WOJCIECH

Słowiańskie imię męskie, które powstało jako złożenie elementów Woj- «woj, wojownik» oraz -ciech (taki sam jak w wyrazach cieszyć (się), uciecha, pociecha). W związku z tym pierwotne znaczenie imienia interpretuje się jako «ten, którego bycie wojem (wojowanie) cieszy» lub może «woj, który sprawia radość (swemu władcy)».

Najstarszy w Polsce zapis formy Wojciech pochodzi z XI w., później zanotowano Wociech (1257); ze średniowiecza znamy także sporo form pochodnych, np.: Wojciej (1189), Wojcieszek (1235), Wojch (1293), Wojtek (1382), Wojsza (1384), Wojciek (1399), Wojtasz (1428).

Od czasów św. Wojciecha uważa się, choć nie ma podstaw etymologicznych, że łacińskimi odpowiednikami tego imienia są Adalbertus i Albertus (pol. Albert). W rzeczywistości imię Adalbertus św. Wojciech otrzymał przy bierzmowaniu, było to też jego imię zakonne, pod którym jest znany całemu światu chrześcijańskiemu.

Św. Wojciech
(ok. 955–997) był od 983 r. biskupem praskim, w Polsce przebywał od końca 996 r., zginął w następnym roku podczas misyjnej wyprawy do Prusów; kanonizowano go już w roku 999. Dzieje św. Wojciecha zostały zilustrowane na drzwiach (ok. 1170) w katedrze gnieźnieńskiej.

Wojciech, jako imię słynnego męczennika i patrona polskiego Kościoła katolickiego, zawsze należało do najpopularniejszych w Polsce. Szczególnie często nadawano je po drugiej wojnie światowej. Szczyt popularności imienia przypadł na lata siedemdziesiątych, kiedy to nadano je około 66,5 tys. razy. Od tego czasu popularność imienia spada, ciągle jednak należy ono do najczęściej spotykanych (→ Aneks); ogółem nosi je około 299,5 tys. Polaków.

Wśród znanych Wojciechów są m.in.: arcybiskup gnieźnieński, kanclerz wielki koronny i dyplomata Wojciech Jastrzębiec (ok. 1362–1436), matematyk i astronom Wojciech z Brudzewa (ok. 1445–95), jeden z twórców medycyny polskiej Wojciech Oczko (1537?–1599), pedagog ariański Wojciech z Kalisza (zm. ok. 1601), aktor i dramatopisarz, zwany „ojcem sceny polskiej”, Wojciech Bogusławski (1757–1829), chłopski bohater narodowy Wojciech Głowacki (Bartosz, ok. 1758–94), malarz Wojciech Gerson (1831–1901), historyk i etnograf Wojciech Kętrzyński (1838–1918), malarz batalista Wojciech Kossak (1856–1942), polityk śląski Wojciech Korfanty (1873–1939), polityk i generał Wojciech Jaruzelski (ur. 1923), aktorzy Wojciech Siemion (1928–2010), Wojciech Pokora (ur. 1934) i Wojciech Pszoniak (ur. 1942), szermierz i architekt Wojciech Zabłocki (ur. 1930), kompozytor Wojciech Kilar (ur. 1932), muzyk jazzowy Wojciech Karolak (ur. 1939), autor tekstów piosenek, piosenkarz Wojciech Młynarski (ur. 1941), skoczek narciarski Wojciech Fortuna (ur. 1952).

Imię to występuje we frazeologizmie dokoła Wojtek – używanym na określenie kogoś nieustannie się powtarzajacego (pierwotnie chodziło o bociana, w gwarach zwanego wojtkiem, który krąży ciągle nad swym gniazdem).

Od imienia Wojciech powstało wiele nazwisk polskich, np.

Odmiana: lp DB. Wojciecha, C. Wojciechowi, N. Wojciechem, WMs. Wojciechu, lm M. Wojciechowie, DB. Wojciechów

Formy pochodne: Wojtek, Wojtuś, Wojtas

Odpowiedniki: ang. Voytek, białor. Vojcech, czes. Vojtěch, franc. brak, hiszp. Vojtech, lit. Vaitiekus, Vaitkus, łac. Vojtechus, niem. Voitech, ros. Vojtech, słow. Vojtech, ukr. Vojcech, Vojtech, wł. brak

Imieniny: 23 IV

ODPOWIEDZ