Stefan

Moderator: ewaduch

ewaduch
Posty: 1992
Rejestracja: czwartek 19 mar 2009, 12:18
Lokalizacja: Toruń / Białystok

Stefan

Post autor: ewaduch » środa 23 kwie 2014, 08:20

STEFAN

Imię męskie mające źródłosłów grecki – powstało z wyrazu stéphanos, który znaczył «wieniec, korona», a także «diadem; hełm; przepaska na czole».

W Polsce imię to ma dwie formy: Stefan oraz bardziej spolszczoną → Szczepan. Pierwsza pochodzi bezpośrednio z łacińskiego imienia Stephanos, druga została zapożyczona z łaciny za pośrednictwem języka czeskiego. Formy te są dwoma odrębnymi imionami już od średniowiecza. W sferach wyższych używano prawie wyłącznie imienia Stefan, wśród ludności wiejskiej spotykano zwykle formę Szczepan.

Pierwsze polskie zapisy Stefan i Stepan pochodzą prawdopodobnie z XIII w., zapis formy Stafan pochodzi z roku 1424. Imię to było u nas od średniowiecza bardzo popularne, w XX w. jego popularność utrzymywała się aż do lat pięćdziesiątych, potem dość szybko zmalała. Obecnie w Polsce żyje ponad 196 tys. Stefanów.

Stefan to imię dziesięciu papieży, m.in. Stefana II (zm. 757), dzięki któremu powstało Państwo Kościelne, oraz Stefana III (zm. 772), który zatwierdził kult obrazów i relikwii. Szczególnie popularne imię to jest na Węgrzech, gdyż patron tego kraju św. Stefan (węg. Istwan, w historiografii nazywany Stefanem I Świętym, ok. 975–1038) był królem Węgier z dynastii Arpadów, twórcą państwa węgierskiego, reformatorem prawa, armii i administracji; jego dziełem była chrystianizacja Węgier.
Z historii znani są również: król Anglii Stefan z Blois (1097–1154), król Serbii Stefan Duszan (ok. 1308–1355), hospodar mołdawski Stefan III Wielki (ok. 1433–1504).

Imię to swemu drugiemu synowi (zm. przed 1189) nadał Mieszko III Stary, a Władysław Łokietek ochrzcił tak swego pierworodnego syna (po 1289–1306).
Stefan Batory (1533–86) to książę siedmiogrodzki i od roku 1576 król Polski, zwycięzca trzech kampanii przeciwko Moskwie, zwolennik tolerancji religijnej. Król znany jest z dwu obrazów: Marcina Kobera (autentyczny wizerunek monarchy z 1583 r.) oraz Jana Matejki (wyobrażenie władcy na obrazie Batory pod Pskowem z 1872 r.). Imię króla nosiły dwa transatlantyki: Batory (pływał od 1926 do 1969 r.) i Stefan Batory (służył od 1970 do 1987 r.).

Imię to nosili także: hetman Stefan Czarniecki (1599–1665), poeta i przyjaciel Adama Mickiewicza Stefan Garczyński (1805–33), aktor Stefan Jaracz (1883–1945), pisarz Stefan Żeromski (1864–1925), socjolog Stefan Czarnowski (1879–1037), psycholog i pedagog Stefan Baley (1885–1952), działacz socjalistyczny Stefan Okrzeja (1886–1905), matematyk Stefan Banach (1892–1945), prezydent Warszawy Stefan Starzyński (1893–1943), dowódca Armii Krajowej generał Stefan Rowecki, pseudonim Grot (1895–1944), felietonista i humorysta Stefan Wiechecki (Wiech, 1896–1979), prymas Polski Stefan Wyszyński (1901–81), filozof Stefan Swieżawski (1907–2004), dyrygent, muzykolog i pedagog Stefan Stuligrosz (ur. 1920) i inni.

W Emancypantkach (1894) Bolesława Prusa występuje Stefan Solski, a w twórczości Marii Konopnickiej Stefek Burczymucha – tytułowy bohater jednego z jej wierszy. Stefan Lantier jest bohaterem powieści Germinal (1885) Emila Zoli. Z literatury współczesnej znamy Stefana Szczukę, bohatera powieści Popiół i diament (1948) Jerzego Andrzejewskiego.

Od imienia Stefan powstało wiele nazwisk polskich, np.: Stefaniuk, Stefański, Stefczyk.

Odmiana: lp DB. Stefana, C. Stefanowi, N. Stefanem, WMs. Stefanie, lm M. Stefanowie, DB. Stefanów

Formy pochodne: Stefcio, Stefek

Odpowiedniki: ang. Stephen, Steven, białor. Scjapan, Stefan, czes. Štěpán, Štefan, franc. Étienne, Stéphane, hiszp. Esteban, lit. Steponas, Staponas, Stepas, Stapas, łac. Stephanus, niem. Stephan, Stephanus, Stefan, Steffel, Steff, ros. Stefan, Stepan, słow. Štefan, ukr. Stepan, Stefan, wł. Stefano

Imieniny: 2 i 16 VIII, 2 IX, 7 X, 28 XI

ODPOWIEDZ