Ryszard

Moderator: ewaduch

ewaduch
Posty: 1971
Rejestracja: czwartek 19 mar 2009, 12:18
Lokalizacja: Toruń / Białystok

Ryszard

Post autor: ewaduch » wtorek 22 kwie 2014, 06:16

RYSZARD

Imię męskie pochodzenia germańskiego; powstało na gruncie języka staro-wysoko-niemieckiego (poł. VIII–poł. XI w.) jako złożenie elementów rik «władca, książę, król» i hard «silny, odważny, śmiały», oznaczało więc pierwotnie silnego, odważnego władcę. Imię to, jak można sądzić na podstawie wymowy i pisowni, przejęliśmy za pośrednictwem francuskim (franc. Richard [wym. Riszar]).

Zapisy imienia w dokumentach polskich pojawiają się od początku XIII w. jako Ricardus (1212), Richardus (1222), Rejchart (1385). W czasach późniejszych nie występowało, ślady jego nowszej obecności w polszczyźnie pochodzą z XVIII w. Początek popularności imienia datować można na pierwszą połowę XIX w., a pewien wpływ na jego upowszechnienie się miała literatura (np. powieść Ivanhoe Waltera Scotta z 1819 r., wydana w Polsce dwa lata później). Współcześnie imię to noszą około 362 tys. Polaków, najpopularniejsze było w latach pięćdziesiątych XX w. (nadano je wówczas około 133 tys. razy).

Znaczna część spośród dwunastu świętych i błogosławionych noszących to imię pochodzi z Wysp Brytyjskich, np. bł. Ryszard Bere (zm. 1537), skazany na śmierć za odmowę uznania króla Henryka VIII za głowę Kościoła.

Ryszard to też imię trzech królów angielskich, najbardziej znany z nich jest Ryszard I Lwie Serce (1157–99) z dynastii Plantagenetów, bohater wielu dzieł literackich, m.in. dwu powieści Waltera Scotta Ivanhoe (1819) oraz Talizman (1825) oraz wielu oper, m.in. Riccardo Primo (1727) Jerzego Fryderyka Haendla. W późniejszych czasach żyli Ryszard II (1367–1400) i Ryszard III (1452–85) z tej samej dynastii, bohaterowie dzieł Williama Szekspira Tragedia Ryszarda II (wyst. ok. 1595, wyd. 1597) oraz Tragedia Ryszarda III (wyst. ok. 1594, wyd. 1597).
W gronie znanych postaci są m.in.: teolog, mistyk i teoretyk religijnej kontemplacji Ryszard od św. Wiktora (ok. 1123–1173), poeta angielski Richard Lovelace (1618–58), konstruktor silników parowych i pierwszych parowozów Richard Trevithick (1771–1833), niemiecki kompozytor Richard Wagner (1813–83), polityk amerykański Richard Nixon (1913–94), polityk niemiecki Richard von Weizsäcker (ur. 1920), reżyser brytyjski Sir Richard Attenborough (ur. 1923), aktor angielski Richard Burton (właśc. Richard Jenkins, 1925–84), filozof amerykański Richard Rorty (1931–2007), aktor amerykański Richard Chamberlain (właśc. George Richard Chamberlain, ur. 1935), fotograf amerykański Ryszard Horowitz (ur. 1939) oraz aktor amerykański Richard Gere (1948).

Znani Polacy o tym imieniu to m.in.: poeta Ryszard Wincenty Berwiński (1819–79), filolog klasyczny Ryszard Gansiniec (1888–1958), krytyk literacki Ryszard Matuszewski (1914–2010), ostatni prezydent rządu RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski (1919–2010), reportażysta Ryszard Kapuściński (1932–2007), reżyser Ryszard Ber (1933–2004), szermierz Ryszard Parulski (ur. 1938), poeta Ryszard Milczewski-Bruno (1940–79), śpiewak Ryszard Karczykowski (ur. 1942), poeta Ryszard Krynicki (ur. 1943), kolarz Ryszard Szurkowski (ur. 1946) i piosenkarz Ryszard Rynkowski (ur. 1951).

Odmiana: lp DB. Ryszarda, C. Ryszardowi, N. Ryszardem, WMs. Ryszardzie, lm M. Ryszardowie, DB. Ryszardów

Formy pochodne: Rysiek, Rysio, Ryś, Rysiu

Odpowiedniki: ang. Richard, Ricard, Richerd, Rickert, białor. Rychard, czes. Richard, franc. Richard, hiszp. Ricardo, Riccardo, lit. Richardas, Ričardas, Rišardas, Rišas, łac. Richardus, niem. Richard, Reichard, Reichert, Richert, ros. Richard, słow. Richard, ukr. Rychard, wł. Riccardo, Ricciardo, Ricordano

Imieniny: 7 II, 3 IV, 9 VIII, 7 IX

ODPOWIEDZ