Szymon

Moderator: ewaduch

ewaduch
Posty: 2024
Rejestracja: czwartek 19 mar 2009, 12:18
Lokalizacja: Toruń / Białystok

Szymon

Post autor: ewaduch » środa 23 kwie 2014, 10:14

SZYMON

Imię męskie pochodzenia hebrajskiego powstałe z wyrażenia šime’ōn (stąd Symeon) lub šim’ōn (stąd Szymon), które znaczyło «Bóg wysłuchał». Postać Simon║Simōn║Semōn imię to uzyskało w epoce hellenizmu (IV–I w. p.n.e.), ponieważ identyfikowano je ze starogreckim imieniem Simōn, które znaczyło pierwotnie «człowiek płaskonosy». Na zachodzie Europy upowszechniło się w formie Simon (pol. Szymon), na wschodzie zaś Symeon. Ta ostatnia forma znana jest też w Polsce, choć rzadka – ma około 120 użytkowników.

Św. Szymon Kananejczyk był jednym z dwunastu apostołów. W sztuce bywa wyobrażany z rybą (symbolizującą jego zawód) lub piłą (narzędziem jego męczeństwa). Św. Szymon Słupnik (Symeon Stylita, ok. 390–459) zasłynął jako asceta. Początkowo był pustelnikiem w północnej Syrii, późniejsze życie spędził na szczycie słupów (najczęściej kolumn dawnych świątyń), z których każdy miał być wyższy od poprzednich. Przykład Szymona Słupnika (i Daniela Słupnika z Konstantynopola) dał początek średniowiecznemu ruchowi stylitów (słupników).

Imię to w starożytności nosili też: twórca gnostycyzmu Szymon Mag (I w.) i Szymon z Cyreny (I w.), który na rozkaz żołnierzy rzymskich pomógł nieść Chrystusowi krzyż na Golgotę.

W dawnych źródłach polskich forma Szyman występuje już w Bulli gnieźnieńskiej (1136), zapisano też Szymon (XII) i Szymun (1402); od średniowiecza znamy również zdrobnienia: Szymko (XIII), Szymek (1392), Szymk (1404) i inne. W XIX w. imię to uchodziło za typowo wiejskie. Współcześnie odzyskało popularność, nosi je blisko 87 tys. Polaków, z których około 80 proc. urodziło się w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX w.

Znani są: Simon Stevin (1548/49–1620) – holenderski uczony i inżynier, który wprowadził ułamki dziesiętne do powszechnego użytku, malarz francuski Simon Vouet (1590–1649), twórca i kierownik Żydowskiego Centrum Dokumentacji Historycznej Okresu Holocaustu Szymon Wiesenthal (1908–2005), angielski instrumentalista i dyrygent Simon Preston (ur. 1938), dyrygent angielski Sir Simon Rattle (ur. 1955) i inni.

Do grona najbardziej zasłużonych polskich Szymonów należą m.in.: bernardyn bł. Szymon z Lipnicy (ok. 1438–82), botanik i lekarz Szymon z Łowicza (ur. ok. 1512), humanista, pisarz Szymon Marycjusz (1516–74), botanik i lekarz Szymon Syreński (ok. 1540–1611), pisarz polityczny ksiądz Szymon Starowolski (1588–1656), poeci Szymon Szymonowic (1558–1629) i Szymon Zimorowic (1608/9–1629), malarz barokowy Szymon Czechowicz (1689–1775), działacz rewolucyjny Szymon Konarski (1808–39), historyk i dyplomata Szymon Askenazy (1866–1935) oraz aktor i reżyser Szymon Szurmiej (ur. 1923).

Z literatury znamy hetmana Szymona Kossakowskiego (pierwowzorem była postać autentyczna, 1740–94), który występuje w Horsztyńskim (1835) Juliusza Słowackiego oraz Szymona Pietruszkę – głównego bohatera powieści Kamień na kamieniu (1983) Wiesława Myśliwskiego.

Od tego imienia pochodzi duża liczba nazwisk, np.: Szymonowicz, Szymański, Szymczak.

Odmiana:
lp DB. Szymona, C. Szymonowi, N. Szymonem, WMs. Szymonie, lm M. Szymonowie, DB. Szymonów

Formy pochodne: Szymek, Szymuś

Odpowiedniki: ang. Simon, białor. Siman, Symon, czes. Simon, franc. Simon, hiszp. Simon, lit. Simanas, Simonas, Simas, Simė, łac. Simon, niem. Simon, ros. Simon, słow. Šimon, ukr. Symon, wł. Simone

Imieniny: 16 V, 18 VII, 28 X

ODPOWIEDZ