Michał

Moderator: ewaduch

ewaduch
Posty: 2016
Rejestracja: czwartek 19 mar 2009, 12:18
Lokalizacja: Toruń / Białystok

Michał

Post autor: ewaduch » sobota 19 kwie 2014, 06:21

MICHAŁ

Imię męskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się z hebrajskiego wyrażenia mīkhā’ēl «któż jest jak Bóg».

Według biblijnej Księgi Daniela (10, 13–21) imię to nosił anioł wspierający Izraela w boju, w Apokalipsie wg św. Jana (12, 7–9) archanioł Michał jest pogromcą szatana. Św. Michał jest uważany za opiekuna Kościoła i obrońcę wiernych, w średniowieczu był jednym z głównych patronów rycerstwa, współcześnie za swego patrona uznają go m.in. marynarze, policjanci, spadochroniarze i chorzy. W sztukach pięknych jest przedstawiany jako uskrzydlony młodzieniec w białej szacie albo w zbroi, z mieczem i tarczą w rękach. Na obrazach wyobrażających Sąd Ostateczny trzyma zwykle wagę, na której waży dusze zmartwychwstałych. Najbardziej znane przedstawienia św. Michała są dziełem Albrechta Dürera, Piera Della Francesca, Rafaela, Petera Paula Rubensa i innych.

Imię to było dobrze znane w świecie chrześcijańskim, zwłaszcza na Wschodzie, także z tego powodu, że nosiło je kilku cesarzy bizantyjskich, m.in. Michał III (ok. 836–867), który wysłał Cyryla i Metodego na Morawy, i Michał VIII Paleolog (ok. 1224–82), który restaurował cesarstwo bizantyjskie. Innymi władcami o tym imieniu byli m.in.: car rosyjski Michał Romanow (1596–1645), założyciel dynastii Romanowów, oraz ostatni król rumuński Michał I (ur. 1921).

W dawnych polskich źródłach występuje bardzo często i w różnych formach: Michał (1065), Michahel (1110), Michael (1203), też w formach zniemczonych, np. Michel (1310), Michil (1380), Michial (1394). Zapisano również wiele form zdrobniałych i skróconych Michałek (1289), Michałko (1350–51), Michalik (1398), Michalec (1410), Michelik (1470–80) i inne. Popularność imienia trwa od średniowiecza (w dawnej Polsce spotykano je głównie na ziemiach wschodnich), a w poprzednim wieku nawet wzrosła, prawdopodobnie pod wpływem Henryka Sienkiewicza – twórcy postaci Michała Wołodyjowskiego. Michał Korybut Wiśniowiecki (1640–73), król Polski, panował od roku 1669.

Obecnie w Polsce imię to noszą 434 tys. mężczyzn – prawie 162 tys. z nich urodziło się w latach osiemdziesiątych XX w.

W Polsce imieniem tym otrzymali m.in.: teolog i filozof Michał z Bystrzykowa (1450–1520), teolog, filozof i astronom Michał Falkener z Wrocławia (ok. 1460–1534), kniaź litewski Michał Gliński (ok. 1470–1534), działacz polityczny i kompozytor Michał Kleofas Ogiński (1765–1833), powieściopisarz Michał Czajkowski (Sadyk Pasza, 1804–86), pisarz Michał Bałucki (1837–1901), księgarz i wydawca Michał Arct (1840–1916), historyk i polityk Michał Bobrzyński (1849–1935), słynny chłop wielkopolski Michał Drzymała (1857–1937), ludowy poeta mazurski Michał Kajka (1858–1940), jeden z pierwszych polskich pilotów Michał Scipio del Campo (1887–1984), działacz polityczny i społeczny na Górnym Śląsku Michał Grażyński (1890–1965), pisarze Michał Choromański (1904–72) i Michał Rusinek (1904–2001), muzyk jazzowy Michał Urbaniak (ur. 1943).

W gronie wybitnych Michałów sławnych w świecie są m.in.: jeden z najznakomitszych artystów epoki renesansu Michał Anioł (właśc. Michelangelo Buonarroti, 1475–1564), francuski lekarz i astrolog Michel de Nostre-Dame (Nostradamus, 1503–66), francuski pisarz i filozof Michel de Montaigne (1533–92), fizyk i chemik angielski Michael Faraday (1791–1867), amerykański reżyser filmowy węgierskiego pochodzenia Michael Curtiz (właśc. Mihály Kertész, 1888–1962), dramaturg belgijski Michel de Ghelderode (1898–1962), pisarz rosyjski Michaił Szołochow (1905–84), irlandzki działacz sportowy Michael Morris Killanin (1914–1999), polityk francuski Michel Poniatowski (1922–2002), aktor francuski Michel Piccoli (ur. 1925), polityk radziecki Michaił Gorbaczow (ur. 1931), amerykański aktor Michael Douglas (ur. 1944), francuski piłkarz Michel Platini (ur. 1955), piosenkarz amerykański Michael Jackson (1958–2009), koszykarz z USA Michael Jeffrey Jordan (ur. 1963) oraz lekkoatleta z tego kraju Michael Johnson (ur. 1967).

Wśród postaci literackich wyróżniają się: Michał Jerzy Wołodyjowski z Trylogii (1884–88) Henryka Sienkiewicza, Michałko – tytułowy bohater noweli Bolesława Prusa oraz Michał Gaszyński bohater powieści Tristan 1946 (1967) Marii Kuncewiczowej.

Od tego imienia powstało wiele nazwisk polskich, np. Michalak, Michałek, Michnik, Miśkiewicz.

O trwającej od dawna popularności imienia świadczą też liczne powiedzenia i przysłowia, np. Gdy noc jasna na Michała (29 września), to nastąpi zima trwała. Jaki Michał, taka wiosna.

Odmiana: lp DB. Michała, C. Michałowi, N. Michałem, WMs. Michale, lm M. Michałowie, DB. Michałów

Formy pochodne: Michałek, Michaś, Misiek, Miś
Odpowiedniki: ang. Michael, białor. Michael, czes. Michael, Michal, franc. Michail, Michajlo, Michal, hiszp. Miguel, lit. Mýkolas, Mikolas, Mikelis, Mikola, Mikas, łac. Michaël, Michael, niem. Michael, Michel, ros. Michaił, Michajło, słow. Michal, ukr. Mychajlo, wł. Michele

Imieniny: 29 IX

ODPOWIEDZ