Małgorzata

Moderator: ewaduch

ewaduch
Posty: 1971
Rejestracja: czwartek 19 mar 2009, 12:18
Lokalizacja: Toruń / Białystok

Małgorzata

Post autor: ewaduch » piątek 18 kwie 2014, 06:05

MAŁGORZATA

Imię żeńskie utworzone z greckiego słowa margarítēs «perła» – od niego powstało greckie imię Margarites, które następnie zapożyczyli Rzymianie, nadając mu formę Margarita (łaciński wyraz margarita znaczy «perła»).

Spośród około dwudziestu świętych o tym imieniu najbardziej znane są słynna z dobroczynności św. Małgorzata Szkocka (1046–93), pochodząca z angielskiej rodziny królewskiej oraz dominikanka św. Małgorzata Węgierska (1242–70), córka króla Węgier Beli IV, której ciotkami były św. Elżbieta z Turyngii i bł. Salomea, a siostrami bł. Kinga i bł. Jolenta (Jolanta). W czasach nowożytnych żyła mistyczka św. Małgorzata Maria Alacoque (1647–90), której wizje zapoczątkowały kult Serca Jezusowego.

Imię to musiało być u nas bardzo popularne już w średniowieczu, na co wskazują liczne zapisy w ówczesnych dokumentach, np.: Margrzeta (1382), Margorzata (1393), Margarzeta (1394), Margorzeta (1397), Małgorzata (1422), Małgorzeta (1422), Margarzata (1425); wcześniej jeszcze zapisywano formy łacińskie Margareta (1265), Margarita (1352), Margereta (1384) i inne; wiele zapisów zdradza niemieckie pochodzenie, np.: Margaret (1396), Margrit (1398). W źródłach średniowiecznych występują też formy pochodne od tego imienia, np.: Greta (forma niemiecka, 1253), Marzena (ok. 1265, może też pochodzić od Marta, Maria), Macha (1393), Machna (1393), Masza (1406), Maszka (1441).

W XVII w. imię straciło wcześniejszą popularność, a w XIX w. uchodziło nawet za staromodne. Druga połowa XX w. to okres nawrotu popularności tego imienia, obecnie nosi je około 597,5 tys. osób (szóste z najczęściej nadawanych imion żeńskich), przy czym w latach sześćdziesiątych nadano je ponad 180 tys. razy. Od tego liczba nadań imienia zmniejsza się, np. w roku 1990 nadano je 6714 razy, zaś w 2000 – 1593 razy, mimo to jednak Małgorzata należy do najczęściej nadawanych imion.

Małgorzata (Margaret) to częste imię w rodach książęcych i królewskich Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji, Nawarry, Węgier i Włoch. Wśród posiadaczek tego imienia były: królowa Danii, Norwegii i Szwecji Małgorzata I (1353–1412), która doprowadziła do unii państw skandynawskich, królowa szkocka Małgorzata Tudor (1489–1541), królowa Nawarry, protektorka pisarzy i uczonych, pisarka Małgorzata z Nawarry (1492–1549) oraz królowa Nawarry i Francji Małgorzata de Valois (zwana Królową Margot, 1553–1615), której ślub z Henrykiem III Nawarskim w 1572 r. stał się pretekstem do wymordowania hugenotów (w noc św. Bartłomieja).
W polskich rodach królewskich imię Małgorzata było rzadkie, nosiły je trzecia żona (zm. 1315) króla polskiego Przemysła II i druga żona (zm. 1349) Ludwika Węgierskiego.

Wśród znanych osób żyjących współcześnie imię to otrzymały m.in.: autorka Przeminęło z wiatrem Margaret Mitchell (1900–49), amerykańska uczona Margaret Mead (1901–78), amerykańska aktorka filmowa pochodzenia szwedzkiego Greta Garbo (1905–90), tancerka angielska Margot Fonteyn (właśc. Margaret Hookham-Arias, 1919–91), brytyjska polityk Margaret Thatcher (ur. 1925), niemiecka aktorka i reżyser Margarethe von Trotta (ur. 1942) oraz polska autorka i ilustratorka książek dla dzieci i młodzieży Małgorzata Musierowicz (ur. 1945).

Imię to bardzo często występuje w literaturze, również ludowej (Za górami za lasami tańcowała Małgorzatka z chłopakami), znamy je ze słynnej bajki braci Grimmów Jaś i Małgosia (niem. Hansel und Gretel), z dramatu Faust (1773–1831) Johanna Wolfganga Goethego (w oryginale bohaterka nazywa się Gretchen), nosi je także bohaterka Mistrza i Małgorzaty (1973) Michaiła Bułhakowa.

O trwającej od dawna popularności imienia świadczą też liczne powiedzenia i przysłowia, w których ono występuje, np.: Jaka Małgorzatka (10 VI), takie będzie pół latka. Ze świętą Małgorzatą zaczyna się lato. Święta Małgorzata (20 VII) zapowiada środek lata.

Odmiana: lp D. Małgorzaty, CMs. Małgorzacie, B. Małgorzatę, N. Małgorzatą, W. Małgorzato, lm MB. Małgorzaty, D. Małgorzat

Formy pochodne: Gosia, Gośka, Gocha, Małgorzatka, Małgosia, Małgośka, Małgoś

Odpowiedniki: ang. Margaret, Margery, Margory, Marjorie, Marjory, białor. Margaryta, Margareta, czes. Markéta, Margit, Margita, Margareta, franc. Marguerite, hiszp. Margarita, lit. Margarita, łac. Margarita, niem. Margareta, Margarete, Margarethe, Margarita, Margret, Greta, Grethe, Grete, ros. Margarita, słow. Margita, Margaréta, Margit, ukr. Margareta, Margaryta, wł. Margherita, Rita

Imieniny: 18 I, 22 II, 10 VI, 13 VII, 16 X

ODPOWIEDZ