Strona 1 z 1

Joanna

: wtorek 15 kwie 2014, 10:58
autor: ewaduch
JOANNA

Imię żeńskie, odpowiednik męskiego imienia → Jan.

Chrześcijaństwo zna około dwudziestu świętych i błogosławionych o tym imieniu, m.in. bohaterkę narodową Francji św. Joannę d’Arc (zwana Dziewicą Orleańską, ok. 1412–31) oraz znaną z dobroczynności św. Joannę Francuską (1464–1505).

Św. Joanna d’Arc należy do postaci niezwykle często pojawiających się w sztuce, muzyce, literaturze i filmie. Znane są przedstawiające ją obrazy Jeana Ingres’a, Jana Matejki (1886) i innych. Spośród dzieł muzycznych należy wymienić: dramat liryczny Joanna d’Arc (1845) Giuseppe Verdiego, operę Dziewica orleańska (1881) Piotra Czajkowskiego według dramatu Friedricha Schillera oraz oratorium Joanna na stosie (1937) Artura Honeggera do słów Paula Claudela.

Lista dzieł literackich, w których występuje bohaterka narodowa Francji jest długa, najbardziej znane z nich to: dramat historyczny Henryk VI (1590–93) Williama Szekspira, poemat heroikomiczny Dziewica orleańska (1762) Woltera, tragedia (1801) Friedricha Schillera pod takim samym tytułem, powieść biograficzna Wspomnienia osobiste o Joannie d’Arc (1896) Marka Twaina, dramat historyczny Święta Joanna (1923) George’a Bernarda Shawa, sztuka Skowronek (1953) Jeana Anouilha.

Świętej poświęcono też wiele filmów, z których najsłynniejszym jest Męczeństwo Joanny d’Arc (1928) Carla Dreyera z Renée Falconetti w roli głównej, a ponadto Joanna d’Arc (1918) Cecile’a de Mille’a z Geraldiną Farrar, Joanna d’Arc (1949) Victora Fleminga z Ingrid Bergman, Jeanne (1953) Jeana Delannoy z Michèle Morgan, Święta Joanna (według dramatu George’a Bernarda Shawa, 1957) Otto Premingera z Jean Seberg.

Z historii znane są też: królowa Kastylii Joanna Szalona (1479–1555), królowa Nawarry Joanna III d’Albert (1528–72) i królowa angielska znana także jako Lady Jane Grey (1537–54).

W Polsce imię znane od XIII w., najpierw jako Johanna (ok. 1265), później w formach: Janna (1314), Jena (1372), Jenna (1375), Jana (1391) i od 1399 jako Joanna. Nowszą formą tego imienia jest → Janina.

Obecnie jest to jedno z najpopularniejszych imion – nosi je przeszło 381 tys. Polek, było szczególnie popularne zwłaszcza w latach siedemdziesiątych (nadane blisko 125 tys. razy) i osiemdziesiątych XX w. (blisko 123 tys. nadań).

Imię to noszą m.in. powieściopisarka Joanna Chmielewska (właśc. Irena Kühn, ur. 1932) oraz aktorki Joanna Żółkowska (ur. 1950) i Joanna Pacuła (ur. 1959).

Z postaci literackich wymienić warto Joannę Lipską, bohaterkę opowiadania A...B...C... (1886) Elizy Orzeszkowej, Joasię Podborską z Ludzi bezdomnych (1899) Stefana Żeromskiego oraz tytułową bohaterkę opowiadania Matka Joanna od Aniołów (1946) Jarosława Iwaszkiewicza.

Odmiana: lp D. Joanny, CMs. Joannie, B. Joannę, N. Joanną, W. Joanno, lm MB. Joanny, D. Joann

Formy pochodne: Asia, Aśka, Jasia, Joasia, Joaśka

Odpowiedniki: ang. Jane, Joan, Jean, białor. Ivana, czes. Jana, Johana, franc. Jeanne, hiszp. Juana, lit. Joana, Janina, łac. Joanna, Ioanna, Johanna, niem. Johanna, Hanna, Hanne, ros. Ivanna, Joanna, słow. Jana, Ivana, Johana, ukr. Ivanna, Ioanna, Ivanka, wł. Giovanna, Gianna, Giannina

Imieniny: 2 i 4 II, 1 III, 12, 24 i 30 V, 17 i 21 VIII