Stopień pokrewieństwa

hasła, określenia pomocne w pracy genealoga a niezrozumiałe, lub już nie używane
ODPOWIEDZ
ewaduch
Posty: 1991
Rejestracja: czwartek 19 mar 2009, 12:18
Lokalizacja: Toruń / Białystok

Stopień pokrewieństwa

Post autor: ewaduch » środa 02 lip 2014, 13:36

Stopień pokrewieństwa to sposób ustalania wzajemnego stosunku, łączącego osoby pochodzące od wspólnego przodka, czyli spokrewnionych w znaczeniu społecznym i prawnym. Pokrewieństwo oblicza się za pomocą linii i stopni.
Technikę, która zajmuje się ustalaniem stopnia pokrewieństwa, nazywamy komputacją. Wyróżnia się dwie najpowszechniejsze metody:

komputacja rzymska - ma swoje korzenie w cywilnym prawie rzymskim, stosowana do dziś w systemach prawnych (także polskim) do obliczenia stopnia pokrewieństwa; w przypadku komputacji rzymskiej do obliczania stopnia pokrewieństwa w linii bocznej sumuje się urodzenia z obu stron aż do wspólnego przodka (nie wlicza się jednak urodzenia owego wspólnego przodka). Wyraża się w paremii: quod generationes, tot gradus (ile urodzeń, tyle stopni).

komputacja kanoniczna (kościelna, germańska) - wywodzi się z prawa kanonicznego, stosowana dawniej przez Kościół katolicki (ostatni raz w kodeksie prawa kanonicznego z 1917) do obliczenia stopnia pokrewieństwa, np. w celu stwierdzenia zaistnienia przeszkody do zawarcia związku małżeńskiego; kodeks prawa kanonicznego z 1983 stosuje komputację rzymską; w przypadku komputacji kanonicznej oblicza się tylko urodzenia po jednej stronie – w dłuższej linii do wspólnego przodka (podobnie jak w komputacji rzymskiej nie wliczając urodzenia wspólnego przodka).

Na potrzeby polskiego systemu prawnego stopień pokrewieństwa oblicza się według liczby urodzeń od wspólnego przodka (nie biorąc pod uwagę urodzin tego przodka); potrzebnych do istnienia osób, dla których oblicza się stopień pokrewieństwa (komputacja rzymska).

Stopień pokrewieństwa wywołuje szereg skutków prawnych. Jest brany pod uwagę w prawie cywilnym (spadkobranie), rodzinnym (możliwość zawarcia małżeństwa, alimenty), karnym (kazirodztwo), w postępowaniach sądowych i administracyjnym (odmowa składania zeznań; wyłączenie pracownika art. 24 kpa; wyłącznie organu art. 25 kpa; wyłączenie sędziego art. 48 kpc, art 40 kpk, art 18 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawie kanonicznym (małżeństwo).
Pozdrawiam cieplutko,
Ewa Szczodruch

ODPOWIEDZ